اين عصر همان گونه كه بشارتهايى دارد، تكاليف و وظايفى را هم با خود در پى دارد; وظايفى بيشتر و سنگينتر از آن چه در گذشته بود. با حاكميت دين در ايران و تشكيل حكومت دينى، عرصههاى جديدى رخ مىنمايد كه كارى بس جدى را مىطلبد.
هشتم. چنانچه به اشاره گذشت كارهاى بزرگ، بسيجى همگانى با مديريتى واحد، جامع و فراجناحى مىطلبد. بدون يك مركزيت و مديريت توانمند، با بازوهاى مشورتى و كارآمد از دلسوزان و مديران ارشد نظام، گسترش فرهنگ مهدويت در داخل و خارج ممكن نيست. اين مديريت، بايد با استفاده از تمامى امكانات و ابزارهاى موجود و با اتخاذ راه كارهاى مناسب، به گسترش فرهنگ مهدويت و تربيت نيرو و پاسخ گويى به نيازها و سؤالها و شبههها و حمايت از گروههاى فعال اين عرصه بپردازد.
اين مركز با اهداف و برنامه ريزى دقيق و روشن كردن راه كارها و اولويتها و طرح عرصههاى جديد پژوهشى، مىتواند گامهاى بلند و مؤثرى در اين زمينه بردارد. آنچه در ذيل مىآيد طرحى است پيشنهادى و گامى است در مسير، تا چه قبول افتد و چه در نظر آيد.
اهداف
1. گسترش و تعميق فرهنگ مهدويت در داخل و خارج;
2. بسيج افراد و نهادهاى جامعه و استفاده از تمامى ظرفيتها، امكانات، ابزارهاى موجود (سخنرانى، مداحى، كتاب، مطبوعات، ادبيات و هنر و ...) در جهت تبيين و تعميق هر چه بيشتر فرهنگ مهدويت;
دانشگاهيان;
4. پاسخگويى به شبهات و مقابله با افكار و تبليغات انحرافى و خرافى درباره مهدويت;
5. تربيت متخصصان و مبلغان ورزيده;
6. شناسايى، ساماندهى و اطلاعرسانى نهادها و افرادى كه در مقوله مهدويت تلاش مىكنند.
امكانات
مساجد، مهديهها و تكايا و جلسات محلى، صدا و سيما، مطبوعات، كتابهاى درسى، حوزهها، آموزش و پرورش، دانشگاهها، اينترنت، همايشها، زمينهها و كمكهاى مردمى، سخنرانان، مداحان و... .
راهكارها (8)
1. ايجاد مركزى فرهنگى (آموزشى، پژوهشى، تبليغى) با مديريتى واحد و شورايى متشكل از نماينده رهبرى، نخبگان و فرهيختگان، برخى از مديران نظام كه به گونهاى با اين امر مرتبطند (حوزه علميه، سازمان تبليغات، سازمان فرهنگ و ارتباطات، آموزش و پرورش، وزارت ارشاد، صدا و سيما، نهاد رهبرى در دانشگاهها، امور مساجد، عقيدتى سپاه و ارتش و ...) ;
2. ايجاد دانشكدههاى مستقل يا گرايشهاى تخصصى در برخى رشتههاى مناسب دانشگاهى و تاسيس مراكز آموزشى تخصصى در حوزههاى خواهران و برادران;
3. جذب و تربيت مربيان مهدويت از ميان طلاب، دانشجويان و معلمان در دورههاى آموزشى ويژه يا بلند مدت، جهت اداره جلسات محلى و سخنرانى در سطح دبيرستانها، مساجد، مهديهها و مراكز مورد نياز;
4. فعال كردن صدا و سيما در رابطه با فرهنگ مهدويت و تهيه برنامههاى آموزشى - علمى (به صورت مستمر و منظم با استفاده از اساتيد مجرب) و هنرى (فيلم، نمايشنامه و ...) جهت پخش در سطح داخل و خارج;
5. اولويتبخشيدن به كارهاى فرهنگى ويژهحضرت در تمامى مراكز و معاونتهاى فرهنگى و اماكنى كه متعلق به آن حضرت است; به ويژه مسجد مقدس جمكران;
6. تشويق و حمايت از كارهاى ادبى و هنرى ويژه حضرت. (داستان، شعر، فيلم داستانى و مستند، نمايش نامه، طراحى، نقاشى، سرود و...) 7. راه اندازى يك شبكه اينترنتى فعال و ارتباط با مؤسسات علمى - پژوهشى ويژه حضرت در داخل و خارج;
8. برپايى همايشها و نشستهاى علمى در سطح داخلى و خارجى;
9. حمايت از تشكلهاى مردمى، كه در جهت گسترش فرهنگ مهدويت تلاش مىكنند;
10. ترويج و احياى دعاى ندبه در مساجد و مهديهها به شكل مناسب;
11. بررسى كارشناسانه كتابهاى درسى، دانشگاهى و حوزوى و اصلاح آنها در زمينه فرهنگ مهدويت;
12. برقرارى جلسات هفتگى يا ماهيانه در سطح شهرها و محلهها به وسيله مربيان و مبلغان ويژه آن حضرت;
13. تهيه مجلات و كتابهاى ويژه حضرت براى سطوح مختلف، بخصوص نسل جوان.
14. ترجمه كتابها و مقالات مناسب در فرهنگ مهدويت از فارسى به زبانهاى زنده دنيا و بالعكس;
15. برگزارى همايش برترينهاى مهدويت (كتاب، مجله، مقاله، فيلم، نمايشنامه، طراحى، نقاشى، خطاطى، سرود و ...) ;
16.ايجاد كتابخانههاى مستقل فرهنگ مهدويتيا اختصاص بخشى از كتابخانهها به كتابهاى ويژه آن حضرت;
17. ايجاد مركزى جهت پاسخگويى به سؤالات و شبهات مهدويت (مكتوب و شفاهى) ;
18. غنى سازى و جهتدهى اشعار و مداحىها در مورد آن حضرت;
19. به اقتراح گذاشتن برخى مباحث مهم و اساسى در مقوله مهدويت، در سطح داخلى و خارجى و اعطاى جوايز ويژه;
20. برگزارى مسابقات كتابخوانى در سطوح مختلف جامعه;
21. ايجاد كانونهايى با نام پيشنهادى «انتظار» در حوزهها، دانشگاهها، مدارس، مساجد و مراكز عقيدتى;
عرصههاى پژوهش
الف. كلامى، اعتقادى
1. ولايت (مفهوم، مبنا، اقسام و...) و امامت (اهميت، دلايل عقلى و نقلى، مبانى، ويژگىها، شؤون، راه انتخاب، شبهات و ...) به عنوان يكى از مهمترين مبانى اعتقادى در مقوله مهدويت;
2. اثبات تولد و وجود حضرت (بررسى ادله نقلى و عقلى) ;
3. اصالت مهدويت (اديان و مهدويت) ;
4. مهدويت از نگاه آيات و روايات;
5. بررسى تفاوت ديدگاه اهل تشيع و تسنن در مقوله مهدويت (مهدى نوعى يا شخصى) و اثبات ديدگاه تشيع;
6. ويژگىها و امتيازهاى امام مهدى (عج) نسبتبه ساير معصومين عليهم السلام;
7. علت و حكمت غيبت امام مهدى (عج) و بررسى سنت غيبت در ميان ديگر انبياى الهى;
8. آثار و فوايد وجودى حضرت در عصر غيبت (بررسى ديدگاههاى فلسفى، عرفانى و روايى و فعاليتها و نوع روابط و بركات و عنايات حضرت) ;
9. امكان رؤيتحضرت (آيا بر درخواست رؤيتحضرت مستندى هست؟) ;
10. وظايف و مسؤوليتهاى شيعه در عصر غيبت;
11. انتظار (مفهوم، ريشهها، آثار، آداب) ;
12. طول عمر حضرت;
13. زمينهها، علايم و شرايط ظهور;
14. حوادث و رخدادهاى هنگام ظهور حضرت;
15. رجعت و مدت حيات و حكومتحضرت;
16. دين در عصر ظهور;
17. جهان در عصر ظهور;
18. آينده جهان و فرجام انسان;
19. آداب توسل، زيارت و ارتباط معنوى با حضرت;
20. مهدويت و مسائل كلامى نوظهور (قرائتهاى مختلف از دين، سكولاريسم، پلوراليسم، انتظار از دين، مدرنيته و...) .
ب. تاريخى (تحليلى - نقلى)
1. شخصيتحضرت (ولادت، امامت، غيبت صغرا، غيبت كبرا) ;
2. بررسى شرايط تاريخى و وضعيتسياسى - اجتماعى و فكرى عصر غيبت در آستانه غيبت صغرا;
3. تمهيدات ائمه، به ويژه عسكريين عليهما السلام براى ورود شيعه به اين عصر;
4. آغاز غيبت و چگونگى آن;
5. نواب اربعه، وظايف و نقش آنان در عصر غيبت صغرا;
6. بررسى سازمان وكالت در عصر غيبت صغرا (پيدايش، فرآيند تكاملى، نقش، وظايف، صفات و ويژگىها، روش مبارزاتى، مناطق تحت نفوذ، وكلاى دروغين و خائن) ;
7. وضعيت فكرى و سياسى - اجتماعى شيعه در عصر غيبت صغرا;
8. بررسى وضعيت جهان اسلام و شيعه (دولتها، نهضتها، حركتهاى علمى و مبارزات علما، دورانهاى مرجعيت و...) در عصر غيبت كبرا;
9. قيامهايى كه با استفاده از نام ايشان در طول تاريخ عليه ظلم و استبداد صورت گرفته است;
10. مدعيان مهدويت و نيابت;
11. ابعاد و شيوههاى مبارزاتى دشمنان در رابطه با مقوله مهدويت در طول تاريخ;
12. بررسى اقوام منتظر (قبل و بعد از ظهور منتظر) از منظر تاريخ و قرآن به همراه درسها و عبرتها (يهود در انتظار موسى عليه السلام و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله) ;
13. بررسى مهدويت از نگاه فلسفه تاريخ;
14. بررسى اماكن و مقامهاى زيارتى منتسب به حضرت (در ايران و ديگر جاها) ;
15. كرامات حضرت مهدى (عج) .
ج. روانشناختى، تربيتى و اخلاقى
1. بررسى آثار روانشناختى، تربيتى و اخلاقى اعتقاد به امام زنده (با آن اوصاف و شؤون مخصوص) كه بر رفتار انسانها و جوامع نظارت دارد و نجوا و ارتباط قلبى، توسل و استغاثه به آن حضرت همواره و در همه جا ممكن است;
2. مبانى تربيتى و اخلاقى در حكومت مهدوى;
3. نقش انتظار در روان، تربيت و اخلاق انسان منتظر;
4. بررسى نقش و وظايف نهادهاى تربيتى (خانواده، مدرسه، دانشگاه و...) درباره حضرت;
5. سيماى منتظران و ترسيم الگوى انسان منتظر;
6. ويژگىها و صفات ياران امام مهدى (عج) و راه رسيدن به آنها;
7. آسيب شناسى روان شناختى، تربيتى و اخلاقى مهدويت، به ويژه بر اساس ديدگاههاى نادرست;
8. آسيبشناسى تربيت دينى در عصر غيبت;
9. بررسى روشهاى مناسب ايجاد انس و علاقه در كودكان، نوجوانان و جوانان سبتبه حضرت.
د: سياسى و اجتماعى
الف) عصر غيبت
1. سيره حضرت در عصر غيبت;
2. مسئوليتهاى امام، شيعيان و مسلمين جهان در تحقق حكومت عدل جهانى امام مهدى (عج) ;
3. نقش حضرت در حراست از شيعيان (نامه به شيخ مفيد، شيعيان بحرين، انقلاب اسلامى ايران) ;
4. حكومتحضرت احتياج به چه زمينهها و ياران و تشكيلات و مراحلى دارد كه بايد در عصر غيبت فراهم شود؟ اين نيازها چگونه و به وسيله چه كسانى بايد فراهم شود؟ ;
5. وضعيتشيعه در عصر غيبت (ولايت فقيه) ;
6. ولايت فقيه زمينه ساز حكومت جهانى مهدوى;
7. بررسى نقش و وظايف نهادهاى اجتماعى و حكومتى پيرامون مقوله مهدويت;
8. نقش انتظار در انديشه سياسى شيعى پس از غيبت و به حركت وا داشتن و رهايى ملتهاى مسلمان از يوغ سلطهگران;
9. ابعاد و شيوههاى مبارزاتى دشمنان در رابطه با مقوله مهدويت در عصر معاصر; (9)
10. حكم قيام و انقلاب پيش از ظهور حضرت;
11. روشهاى مبارزاتى شيعيان در جوامع تحتسلطه و جهان در عصر غيبت;
12. رسالت انقلاب اسلامى ايران در فراهم ساختن زمينههاى ظهور و حكومت جهانى مهدوى;
13. نقش ايرانيان، مصرىها، لبنانىها و عراقىها در ظهور حضرت (از منظر روايات) ;
14. نقش جوانان و بانوان در ظهور حضرت (از منظر روايات) ;
15. ترسيم حقيقت جامعه منتظر و مؤلفههاى آن و تبيين شرايط رشد و گسترش آن;
16. نوع رابطه تشكيلاتى در عصر غيبت;
17. موانع قيام حضرت در عصر غيبت;
18. شناسايى زمينههاى ظهور حضرت در جهان معاصر;
19. بررسى ويژگىهاى حكومت مهدوى و صفات كارگزاران او جهت الگو دهى به كارگزاران حكومتهاى دينى در عصر غيبت; (10)
20. حكومتحضرت الگوى حكومتهاى دينى در عصر غيبت;
21. ارتباط عاشورا و انتظار، حسين عليه السلام و مهدى (عج) ;
22. دشوارىهاى حفظ دين (از منظر روايات) و آسيبشناسى آن در عصر غيبت;
23. روشهاى تبليغ فرهنگ مهدويت در جامعه و جهان معاصر;
24. معرفى، نقد و بررسى عملكرد گروهها و اشخاص فعال در رابطه با حضرت مهدى (عج) (انجمن حجتيه و...) .
ب) عصر ظهور
1. حكومت جهانى حضرت (ضرورت، امكان، شكل، ساختار، مبانى، ويژگىها و...) ;
2. ترسيمى روشن از حكومت جهانى حضرت;
3. نقش دين و قوانين الهى در حكومت جهانى مهدوى;
4. علل و عوامل پيروزى حضرت و فروپاشى قدرتهاى استكبارى در هنگام قيام امام مهدى (عج) ;
5. جايگاه حكومتحضرت در دهكده جهانى، نظام نوين و دنياى ارتباطات;
6. توسعه و مشاركتسياسى، تمركز قوا، قدرت، جامعه مدنى، خشونت و مدارا و ... در نظام سياسى مهدوى;
7. شاخصهها و صفات مديران و كارگزاران در حكومتحضرت;
8. تفاوت مدينه فاضله اسلامى با ديگر مدينههاى فاضله;
9. نوع رابطه تشكيلاتى و ولايى در عصر ظهور;
10. مسيح عليه السلام و مهدى (عج) ;
11. مهدى (عج) و يهود;
12. بررسى علل و عوامل مخالفت و روى گردانى برخى از منتظران حضرت از آن حضرت در هنگام ظهور;
13. سيره حضرت در عصر ظهور (تربيتى، فكرى، اخلاقى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى، مديريتى، حقوقى، قضايى و جزايى) .
ه) اقتصادى
1. مؤلفههاى نظام اقتصادى در عصر ظهور;
2. نظام اقتصادى حكومت امام زمان (عج) الگوى حكومت دينى در عصر غيبت;
3. توزيع ثروت و فقر زدايى در عصر ظهور، الگوى حكومت دينى در عصر غيبت; (11)
4. رشد تكنولوژى، صنعت و فنآورى در عصر ظهور;
5. الگوى مصرف در عصر ظهور;
6. توسعه اقتصادى در عصر ظهور;
7. منابع مالى حكومت مهدوى.
و) ادبى و هنرى
1. تعريف، نقش، جايگاه، ويژگىها و رسالت هنر و هنرمند در عصر انتظار و ظهور;
2. تدوين زندگىنامه منتظران واقعى و حكايات انتظار و تشرفات حقيقى در عصر غيبت;
3. تدوين فيلم نامهها و نمايشنامهها در مقوله مهدويت (حقيقت و آثار انتظار، زندگى ايده آل، نقش حضرت در حفظ شيعيان «داستان انار و حفظ شيعيان بحرين» ، برخى تشرفات حقيقى، انتظار يهود براى پيامبر اسلام و كفر آنان و تطبيق آن بر برخى از مدعيان انتظار امام مهدى عليه السلام، و...) ;
4. سرودن اشعارى حكمتآميز درباره حضرت و انتظار راستين;
5. نقاشى و طراحى در مقوله مهدويت (انتظار، قيام، انقلاب اسلامى ايران زمينهساز انقلاب جهانى حضرت، پيوند بعثت، غدير و كربلا با انتظار، و...) ;
6. بررسى عناصر داستانى با محوريت انتظار، نقد و بررسى داستانهايى كه درباره آن حضرت نوشته شده است;
7. تهيه داستانها و اشعار مناسب (بر اساس معيارهاى داستان نويسى، روانشناختى و تربيتى) در مقوله مهدويت، براى گروه سنى كودك، نوجوان و جوان;
8. روشهاى گسترش، تبليغ و تبيين فرهنگ مهدويتبا بهرهگيرى از ادبيات و هنر;
9. امام مهدى عليه السلام در آثار شاعران و اديبان شيعى و سنى;
10. منجى در ادبيات و هنر جهانى.
ز) سؤالات و شبهات
1. ريشه يابى، طبقهبندى و پاسخگويى به سؤالات و شبهات قديم و جديد در مقوله مهدويت. (آيا روايات تولد امام زمان (عج) سند ندارد؟ آيا كودك پنجساله مىتواند امام باشد؟ آيا امام، همسر و فرزند دارد؟ آيا مهدى نوعى استيا شخصى؟ نقش امام غائب چيست؟ آيا بهتر نبود حضرت در زمانى مناسب به دنيا مىآمد؟ چرا زمان ظهور مشخص نشده است؟ آيا داستان جزيره خضرا صحت دارد؟ و ...)
ح) فرقههاى انحرافى (معرفى، نقد و بررسى آنها)
شيخيه، بابيه، بهائيه و... .
ط) احاديث، ادعيه و زيارات
1. بررسى احاديث مهدويت (سندى و دلالى) ;
2. بررسى، شرح و تفسير دعاها و زيارات ائمه عليهم السلام در مورد آن حضرت;
3. گردآورى، شرح و تفسير آثار امام مهدى (عج) . (زيارت، ادعيه، توقيعات و سخنان) .
ى) منابع
1. تصحيح و گردآورى مناسب منابع روايى;
2. تبويب و تدوين جديدى از روايات مربوط به حضرت، بر اساس يك سير منطقى يا نيازهاى روز;
3. تدوين و تحليل موضوعى روايات.
ك) منجىشناسى تطبيقى
1. اسلام و يهوديت;
2. اسلام و مسيحيت;
3. اسلام و ديگر اديان (هندى، بودايى و...) ;
4. اسلام و مكاتب;
5. شيعه و اهل سنت;
6. شيعه اثنى عشرى با ديگر فرقههاى شيعى غير اثنى عشرى (كيسانيه، زيديه، اسماعيليه، غلاة) .
ل) كتابشناسى
1. فهرست نويسى كتابهاى مهدويت (همه كتابها به همه زبانها) ;
2. كتابشناسى تفصيلى مهدويت;
3. كتابشناسى موضوعى مهدويت.
پىنوشتها:
1) الامام كالشمس» (امام رضا عليه السلام) ; كافى، ج 1، ص 200; تحفالعقول، ص438.
2) مائده، 3.
3) ولم يناد بشىء ما نودى بالولاية» (امام باقر عليه السلام) ; وسايلالشيعة، ج1، ص10، ح10.
4) مائده، 25; خطبه امام حسين عليه السلام در روز عاشورا و بخشى از خطبه حضرت زهرا عليها السلام در مسجد مدينه.
5) و والد وما ولد» بلد، 3.
6) ر.ك: گفت و گو با دكتر حسن بلخارى، مجله موعود، شمارههاى 25 و 26.
7) ان النفس بالنفس و العين بالعين و الانف بالانف و الاذن بالاذن...; مائده، 45.
8) راهكارها و اولويتها، برخاسته از بررسى فرصتها و تهديدهاى موجود در جامعه و جهان و اتخاذ راهبردهاى مناسب است.
9) اين موضوع به جهت اهميت و صبغه تاريخى در موضوعات تاريخى نيز آورده شد.
10) قسمت اول اين موضوع، در موضوعات عصر ظهور نيز آمده است. آن چه كه اينجا بر آن تاكيد مىشود، الگو بودن آن براى حكومتهاى دينى در عصر غيبت است.
11) گرچه اين موضوع يكى از زير مجموعههاى موضوع شماره 1 است. اما به جهت اهميت الگو بودن آن براى عصر غيبت، به صورت مستقل نيز آورده شد.
هشتم. چنانچه به اشاره گذشت كارهاى بزرگ، بسيجى همگانى با مديريتى واحد، جامع و فراجناحى مىطلبد. بدون يك مركزيت و مديريت توانمند، با بازوهاى مشورتى و كارآمد از دلسوزان و مديران ارشد نظام، گسترش فرهنگ مهدويت در داخل و خارج ممكن نيست. اين مديريت، بايد با استفاده از تمامى امكانات و ابزارهاى موجود و با اتخاذ راه كارهاى مناسب، به گسترش فرهنگ مهدويت و تربيت نيرو و پاسخ گويى به نيازها و سؤالها و شبههها و حمايت از گروههاى فعال اين عرصه بپردازد.
اين مركز با اهداف و برنامه ريزى دقيق و روشن كردن راه كارها و اولويتها و طرح عرصههاى جديد پژوهشى، مىتواند گامهاى بلند و مؤثرى در اين زمينه بردارد. آنچه در ذيل مىآيد طرحى است پيشنهادى و گامى است در مسير، تا چه قبول افتد و چه در نظر آيد.
اهداف
1. گسترش و تعميق فرهنگ مهدويت در داخل و خارج;
2. بسيج افراد و نهادهاى جامعه و استفاده از تمامى ظرفيتها، امكانات، ابزارهاى موجود (سخنرانى، مداحى، كتاب، مطبوعات، ادبيات و هنر و ...) در جهت تبيين و تعميق هر چه بيشتر فرهنگ مهدويت;
دانشگاهيان;
4. پاسخگويى به شبهات و مقابله با افكار و تبليغات انحرافى و خرافى درباره مهدويت;
5. تربيت متخصصان و مبلغان ورزيده;
6. شناسايى، ساماندهى و اطلاعرسانى نهادها و افرادى كه در مقوله مهدويت تلاش مىكنند.
امكانات
مساجد، مهديهها و تكايا و جلسات محلى، صدا و سيما، مطبوعات، كتابهاى درسى، حوزهها، آموزش و پرورش، دانشگاهها، اينترنت، همايشها، زمينهها و كمكهاى مردمى، سخنرانان، مداحان و... .
راهكارها (8)
1. ايجاد مركزى فرهنگى (آموزشى، پژوهشى، تبليغى) با مديريتى واحد و شورايى متشكل از نماينده رهبرى، نخبگان و فرهيختگان، برخى از مديران نظام كه به گونهاى با اين امر مرتبطند (حوزه علميه، سازمان تبليغات، سازمان فرهنگ و ارتباطات، آموزش و پرورش، وزارت ارشاد، صدا و سيما، نهاد رهبرى در دانشگاهها، امور مساجد، عقيدتى سپاه و ارتش و ...) ;
2. ايجاد دانشكدههاى مستقل يا گرايشهاى تخصصى در برخى رشتههاى مناسب دانشگاهى و تاسيس مراكز آموزشى تخصصى در حوزههاى خواهران و برادران;
3. جذب و تربيت مربيان مهدويت از ميان طلاب، دانشجويان و معلمان در دورههاى آموزشى ويژه يا بلند مدت، جهت اداره جلسات محلى و سخنرانى در سطح دبيرستانها، مساجد، مهديهها و مراكز مورد نياز;
4. فعال كردن صدا و سيما در رابطه با فرهنگ مهدويت و تهيه برنامههاى آموزشى - علمى (به صورت مستمر و منظم با استفاده از اساتيد مجرب) و هنرى (فيلم، نمايشنامه و ...) جهت پخش در سطح داخل و خارج;
5. اولويتبخشيدن به كارهاى فرهنگى ويژهحضرت در تمامى مراكز و معاونتهاى فرهنگى و اماكنى كه متعلق به آن حضرت است; به ويژه مسجد مقدس جمكران;
6. تشويق و حمايت از كارهاى ادبى و هنرى ويژه حضرت. (داستان، شعر، فيلم داستانى و مستند، نمايش نامه، طراحى، نقاشى، سرود و...) 7. راه اندازى يك شبكه اينترنتى فعال و ارتباط با مؤسسات علمى - پژوهشى ويژه حضرت در داخل و خارج;
8. برپايى همايشها و نشستهاى علمى در سطح داخلى و خارجى;
9. حمايت از تشكلهاى مردمى، كه در جهت گسترش فرهنگ مهدويت تلاش مىكنند;
10. ترويج و احياى دعاى ندبه در مساجد و مهديهها به شكل مناسب;
11. بررسى كارشناسانه كتابهاى درسى، دانشگاهى و حوزوى و اصلاح آنها در زمينه فرهنگ مهدويت;
12. برقرارى جلسات هفتگى يا ماهيانه در سطح شهرها و محلهها به وسيله مربيان و مبلغان ويژه آن حضرت;
13. تهيه مجلات و كتابهاى ويژه حضرت براى سطوح مختلف، بخصوص نسل جوان.
14. ترجمه كتابها و مقالات مناسب در فرهنگ مهدويت از فارسى به زبانهاى زنده دنيا و بالعكس;
15. برگزارى همايش برترينهاى مهدويت (كتاب، مجله، مقاله، فيلم، نمايشنامه، طراحى، نقاشى، خطاطى، سرود و ...) ;
16.ايجاد كتابخانههاى مستقل فرهنگ مهدويتيا اختصاص بخشى از كتابخانهها به كتابهاى ويژه آن حضرت;
17. ايجاد مركزى جهت پاسخگويى به سؤالات و شبهات مهدويت (مكتوب و شفاهى) ;
18. غنى سازى و جهتدهى اشعار و مداحىها در مورد آن حضرت;
19. به اقتراح گذاشتن برخى مباحث مهم و اساسى در مقوله مهدويت، در سطح داخلى و خارجى و اعطاى جوايز ويژه;
20. برگزارى مسابقات كتابخوانى در سطوح مختلف جامعه;
21. ايجاد كانونهايى با نام پيشنهادى «انتظار» در حوزهها، دانشگاهها، مدارس، مساجد و مراكز عقيدتى;
عرصههاى پژوهش
الف. كلامى، اعتقادى
1. ولايت (مفهوم، مبنا، اقسام و...) و امامت (اهميت، دلايل عقلى و نقلى، مبانى، ويژگىها، شؤون، راه انتخاب، شبهات و ...) به عنوان يكى از مهمترين مبانى اعتقادى در مقوله مهدويت;
2. اثبات تولد و وجود حضرت (بررسى ادله نقلى و عقلى) ;
3. اصالت مهدويت (اديان و مهدويت) ;
4. مهدويت از نگاه آيات و روايات;
5. بررسى تفاوت ديدگاه اهل تشيع و تسنن در مقوله مهدويت (مهدى نوعى يا شخصى) و اثبات ديدگاه تشيع;
6. ويژگىها و امتيازهاى امام مهدى (عج) نسبتبه ساير معصومين عليهم السلام;
7. علت و حكمت غيبت امام مهدى (عج) و بررسى سنت غيبت در ميان ديگر انبياى الهى;
8. آثار و فوايد وجودى حضرت در عصر غيبت (بررسى ديدگاههاى فلسفى، عرفانى و روايى و فعاليتها و نوع روابط و بركات و عنايات حضرت) ;
9. امكان رؤيتحضرت (آيا بر درخواست رؤيتحضرت مستندى هست؟) ;
10. وظايف و مسؤوليتهاى شيعه در عصر غيبت;
11. انتظار (مفهوم، ريشهها، آثار، آداب) ;
12. طول عمر حضرت;
13. زمينهها، علايم و شرايط ظهور;
14. حوادث و رخدادهاى هنگام ظهور حضرت;
15. رجعت و مدت حيات و حكومتحضرت;
16. دين در عصر ظهور;
17. جهان در عصر ظهور;
18. آينده جهان و فرجام انسان;
19. آداب توسل، زيارت و ارتباط معنوى با حضرت;
20. مهدويت و مسائل كلامى نوظهور (قرائتهاى مختلف از دين، سكولاريسم، پلوراليسم، انتظار از دين، مدرنيته و...) .
ب. تاريخى (تحليلى - نقلى)
1. شخصيتحضرت (ولادت، امامت، غيبت صغرا، غيبت كبرا) ;
2. بررسى شرايط تاريخى و وضعيتسياسى - اجتماعى و فكرى عصر غيبت در آستانه غيبت صغرا;
3. تمهيدات ائمه، به ويژه عسكريين عليهما السلام براى ورود شيعه به اين عصر;
4. آغاز غيبت و چگونگى آن;
5. نواب اربعه، وظايف و نقش آنان در عصر غيبت صغرا;
6. بررسى سازمان وكالت در عصر غيبت صغرا (پيدايش، فرآيند تكاملى، نقش، وظايف، صفات و ويژگىها، روش مبارزاتى، مناطق تحت نفوذ، وكلاى دروغين و خائن) ;
7. وضعيت فكرى و سياسى - اجتماعى شيعه در عصر غيبت صغرا;
8. بررسى وضعيت جهان اسلام و شيعه (دولتها، نهضتها، حركتهاى علمى و مبارزات علما، دورانهاى مرجعيت و...) در عصر غيبت كبرا;
9. قيامهايى كه با استفاده از نام ايشان در طول تاريخ عليه ظلم و استبداد صورت گرفته است;
10. مدعيان مهدويت و نيابت;
11. ابعاد و شيوههاى مبارزاتى دشمنان در رابطه با مقوله مهدويت در طول تاريخ;
12. بررسى اقوام منتظر (قبل و بعد از ظهور منتظر) از منظر تاريخ و قرآن به همراه درسها و عبرتها (يهود در انتظار موسى عليه السلام و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله) ;
13. بررسى مهدويت از نگاه فلسفه تاريخ;
14. بررسى اماكن و مقامهاى زيارتى منتسب به حضرت (در ايران و ديگر جاها) ;
15. كرامات حضرت مهدى (عج) .
ج. روانشناختى، تربيتى و اخلاقى
1. بررسى آثار روانشناختى، تربيتى و اخلاقى اعتقاد به امام زنده (با آن اوصاف و شؤون مخصوص) كه بر رفتار انسانها و جوامع نظارت دارد و نجوا و ارتباط قلبى، توسل و استغاثه به آن حضرت همواره و در همه جا ممكن است;
2. مبانى تربيتى و اخلاقى در حكومت مهدوى;
3. نقش انتظار در روان، تربيت و اخلاق انسان منتظر;
4. بررسى نقش و وظايف نهادهاى تربيتى (خانواده، مدرسه، دانشگاه و...) درباره حضرت;
5. سيماى منتظران و ترسيم الگوى انسان منتظر;
6. ويژگىها و صفات ياران امام مهدى (عج) و راه رسيدن به آنها;
7. آسيب شناسى روان شناختى، تربيتى و اخلاقى مهدويت، به ويژه بر اساس ديدگاههاى نادرست;
8. آسيبشناسى تربيت دينى در عصر غيبت;
9. بررسى روشهاى مناسب ايجاد انس و علاقه در كودكان، نوجوانان و جوانان سبتبه حضرت.
د: سياسى و اجتماعى
الف) عصر غيبت
1. سيره حضرت در عصر غيبت;
2. مسئوليتهاى امام، شيعيان و مسلمين جهان در تحقق حكومت عدل جهانى امام مهدى (عج) ;
3. نقش حضرت در حراست از شيعيان (نامه به شيخ مفيد، شيعيان بحرين، انقلاب اسلامى ايران) ;
4. حكومتحضرت احتياج به چه زمينهها و ياران و تشكيلات و مراحلى دارد كه بايد در عصر غيبت فراهم شود؟ اين نيازها چگونه و به وسيله چه كسانى بايد فراهم شود؟ ;
5. وضعيتشيعه در عصر غيبت (ولايت فقيه) ;
6. ولايت فقيه زمينه ساز حكومت جهانى مهدوى;
7. بررسى نقش و وظايف نهادهاى اجتماعى و حكومتى پيرامون مقوله مهدويت;
8. نقش انتظار در انديشه سياسى شيعى پس از غيبت و به حركت وا داشتن و رهايى ملتهاى مسلمان از يوغ سلطهگران;
9. ابعاد و شيوههاى مبارزاتى دشمنان در رابطه با مقوله مهدويت در عصر معاصر; (9)
10. حكم قيام و انقلاب پيش از ظهور حضرت;
11. روشهاى مبارزاتى شيعيان در جوامع تحتسلطه و جهان در عصر غيبت;
12. رسالت انقلاب اسلامى ايران در فراهم ساختن زمينههاى ظهور و حكومت جهانى مهدوى;
13. نقش ايرانيان، مصرىها، لبنانىها و عراقىها در ظهور حضرت (از منظر روايات) ;
14. نقش جوانان و بانوان در ظهور حضرت (از منظر روايات) ;
15. ترسيم حقيقت جامعه منتظر و مؤلفههاى آن و تبيين شرايط رشد و گسترش آن;
16. نوع رابطه تشكيلاتى در عصر غيبت;
17. موانع قيام حضرت در عصر غيبت;
18. شناسايى زمينههاى ظهور حضرت در جهان معاصر;
19. بررسى ويژگىهاى حكومت مهدوى و صفات كارگزاران او جهت الگو دهى به كارگزاران حكومتهاى دينى در عصر غيبت; (10)
20. حكومتحضرت الگوى حكومتهاى دينى در عصر غيبت;
21. ارتباط عاشورا و انتظار، حسين عليه السلام و مهدى (عج) ;
22. دشوارىهاى حفظ دين (از منظر روايات) و آسيبشناسى آن در عصر غيبت;
23. روشهاى تبليغ فرهنگ مهدويت در جامعه و جهان معاصر;
24. معرفى، نقد و بررسى عملكرد گروهها و اشخاص فعال در رابطه با حضرت مهدى (عج) (انجمن حجتيه و...) .
ب) عصر ظهور
1. حكومت جهانى حضرت (ضرورت، امكان، شكل، ساختار، مبانى، ويژگىها و...) ;
2. ترسيمى روشن از حكومت جهانى حضرت;
3. نقش دين و قوانين الهى در حكومت جهانى مهدوى;
4. علل و عوامل پيروزى حضرت و فروپاشى قدرتهاى استكبارى در هنگام قيام امام مهدى (عج) ;
5. جايگاه حكومتحضرت در دهكده جهانى، نظام نوين و دنياى ارتباطات;
6. توسعه و مشاركتسياسى، تمركز قوا، قدرت، جامعه مدنى، خشونت و مدارا و ... در نظام سياسى مهدوى;
7. شاخصهها و صفات مديران و كارگزاران در حكومتحضرت;
8. تفاوت مدينه فاضله اسلامى با ديگر مدينههاى فاضله;
9. نوع رابطه تشكيلاتى و ولايى در عصر ظهور;
10. مسيح عليه السلام و مهدى (عج) ;
11. مهدى (عج) و يهود;
12. بررسى علل و عوامل مخالفت و روى گردانى برخى از منتظران حضرت از آن حضرت در هنگام ظهور;
13. سيره حضرت در عصر ظهور (تربيتى، فكرى، اخلاقى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى، مديريتى، حقوقى، قضايى و جزايى) .
ه) اقتصادى
1. مؤلفههاى نظام اقتصادى در عصر ظهور;
2. نظام اقتصادى حكومت امام زمان (عج) الگوى حكومت دينى در عصر غيبت;
3. توزيع ثروت و فقر زدايى در عصر ظهور، الگوى حكومت دينى در عصر غيبت; (11)
4. رشد تكنولوژى، صنعت و فنآورى در عصر ظهور;
5. الگوى مصرف در عصر ظهور;
6. توسعه اقتصادى در عصر ظهور;
7. منابع مالى حكومت مهدوى.
و) ادبى و هنرى
1. تعريف، نقش، جايگاه، ويژگىها و رسالت هنر و هنرمند در عصر انتظار و ظهور;
2. تدوين زندگىنامه منتظران واقعى و حكايات انتظار و تشرفات حقيقى در عصر غيبت;
3. تدوين فيلم نامهها و نمايشنامهها در مقوله مهدويت (حقيقت و آثار انتظار، زندگى ايده آل، نقش حضرت در حفظ شيعيان «داستان انار و حفظ شيعيان بحرين» ، برخى تشرفات حقيقى، انتظار يهود براى پيامبر اسلام و كفر آنان و تطبيق آن بر برخى از مدعيان انتظار امام مهدى عليه السلام، و...) ;
4. سرودن اشعارى حكمتآميز درباره حضرت و انتظار راستين;
5. نقاشى و طراحى در مقوله مهدويت (انتظار، قيام، انقلاب اسلامى ايران زمينهساز انقلاب جهانى حضرت، پيوند بعثت، غدير و كربلا با انتظار، و...) ;
6. بررسى عناصر داستانى با محوريت انتظار، نقد و بررسى داستانهايى كه درباره آن حضرت نوشته شده است;
7. تهيه داستانها و اشعار مناسب (بر اساس معيارهاى داستان نويسى، روانشناختى و تربيتى) در مقوله مهدويت، براى گروه سنى كودك، نوجوان و جوان;
8. روشهاى گسترش، تبليغ و تبيين فرهنگ مهدويتبا بهرهگيرى از ادبيات و هنر;
9. امام مهدى عليه السلام در آثار شاعران و اديبان شيعى و سنى;
10. منجى در ادبيات و هنر جهانى.
ز) سؤالات و شبهات
1. ريشه يابى، طبقهبندى و پاسخگويى به سؤالات و شبهات قديم و جديد در مقوله مهدويت. (آيا روايات تولد امام زمان (عج) سند ندارد؟ آيا كودك پنجساله مىتواند امام باشد؟ آيا امام، همسر و فرزند دارد؟ آيا مهدى نوعى استيا شخصى؟ نقش امام غائب چيست؟ آيا بهتر نبود حضرت در زمانى مناسب به دنيا مىآمد؟ چرا زمان ظهور مشخص نشده است؟ آيا داستان جزيره خضرا صحت دارد؟ و ...)
ح) فرقههاى انحرافى (معرفى، نقد و بررسى آنها)
شيخيه، بابيه، بهائيه و... .
ط) احاديث، ادعيه و زيارات
1. بررسى احاديث مهدويت (سندى و دلالى) ;
2. بررسى، شرح و تفسير دعاها و زيارات ائمه عليهم السلام در مورد آن حضرت;
3. گردآورى، شرح و تفسير آثار امام مهدى (عج) . (زيارت، ادعيه، توقيعات و سخنان) .
ى) منابع
1. تصحيح و گردآورى مناسب منابع روايى;
2. تبويب و تدوين جديدى از روايات مربوط به حضرت، بر اساس يك سير منطقى يا نيازهاى روز;
3. تدوين و تحليل موضوعى روايات.
ك) منجىشناسى تطبيقى
1. اسلام و يهوديت;
2. اسلام و مسيحيت;
3. اسلام و ديگر اديان (هندى، بودايى و...) ;
4. اسلام و مكاتب;
5. شيعه و اهل سنت;
6. شيعه اثنى عشرى با ديگر فرقههاى شيعى غير اثنى عشرى (كيسانيه، زيديه، اسماعيليه، غلاة) .
ل) كتابشناسى
1. فهرست نويسى كتابهاى مهدويت (همه كتابها به همه زبانها) ;
2. كتابشناسى تفصيلى مهدويت;
3. كتابشناسى موضوعى مهدويت.
پىنوشتها:
1) الامام كالشمس» (امام رضا عليه السلام) ; كافى، ج 1، ص 200; تحفالعقول، ص438.
2) مائده، 3.
3) ولم يناد بشىء ما نودى بالولاية» (امام باقر عليه السلام) ; وسايلالشيعة، ج1، ص10، ح10.
4) مائده، 25; خطبه امام حسين عليه السلام در روز عاشورا و بخشى از خطبه حضرت زهرا عليها السلام در مسجد مدينه.
5) و والد وما ولد» بلد، 3.
6) ر.ك: گفت و گو با دكتر حسن بلخارى، مجله موعود، شمارههاى 25 و 26.
7) ان النفس بالنفس و العين بالعين و الانف بالانف و الاذن بالاذن...; مائده، 45.
8) راهكارها و اولويتها، برخاسته از بررسى فرصتها و تهديدهاى موجود در جامعه و جهان و اتخاذ راهبردهاى مناسب است.
9) اين موضوع به جهت اهميت و صبغه تاريخى در موضوعات تاريخى نيز آورده شد.
10) قسمت اول اين موضوع، در موضوعات عصر ظهور نيز آمده است. آن چه كه اينجا بر آن تاكيد مىشود، الگو بودن آن براى حكومتهاى دينى در عصر غيبت است.
11) گرچه اين موضوع يكى از زير مجموعههاى موضوع شماره 1 است. اما به جهت اهميت الگو بودن آن براى عصر غيبت، به صورت مستقل نيز آورده شد.
+
تهیه کننده محمد جواد محقق
|
